Wanneer loopt een mezenbroedsel mis?

Met jouw hulp onderzoeken Vogelbescherming Vlaanderen en Velt of het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen een effect kan hebben op de overleving van jonge kool- en pimpelmezen.

Hiervoor zijn we op zoek naar jonge mezen die in de nestkast stierven. Om snel te kunnen weten wanneer er iets misloopt met de jongen geven we hierbij een overzicht van de verschillende fases die mezen doorlopen tijdens het broeden. De mezen zijn immers op dit moment aan het broeden.

Fase | Aantal dagen | Activiteit rondom de nestkast

  • Nestbouw: een dikke laag mos, afwerking met zachte pluimpjes, wol of vacht/haren.
    • 7 tot 10 dagen. Bij koud weer kunnen ze deze periode rekken tot 3 à 4 weken.
    • Je ziet de mezen op en af vliegen met het nestmateriaal. Ze hangen vaak rond de ingang van de nestkast. Vooral ’s morgens.
  • Eieren leggen: koolmees gemiddeld 8 eieren, pimpelmees gemiddeld 10 eieren.
    • Mezen leggen één ei per dag. Deze periode duurt dus ongeveer 7 tot 14 dagen.
    • Weinig activiteit rond de nestkast. De eieren worden met mos afgedekt en alleen gelaten.
  • Broeden: de mezen starten met het uitbroeden van de eieren.
    • Minimum 14 dagen.
    • Ongeveer ieder uur wordt de nestkast eens verlaten. De eieren liggen bloot.
  • Er zijn jongen: de jongen worden gevoed, het vrouwtje blijft vaak ’s nachts in de nestkast om de jongen warm te houden.Ongeveer 20 dagen.
    Zeer veel activiteit. Beide ouders brengen frequent voedsel aan, dragen zakjes met uitwerpselen weg. Er komt getsjilp uit de nestkast.

37 Thoughts to “Wanneer loopt een mezenbroedsel mis?”

  1. Guido Allegaert

    Beste,
    In mijn omgeving werd 4 dagen geleden bestrijdingsmiddel tegen buxusmot aangewend. Ik had 3 bewoonde nestkastjes van koolmezen in mijn tuin. 2 dagen na het aanwenden van de bestrijdingsmiddelen zijn alle meesjes verdwenen. Ze waren net heel actief na de proefperiode. Ik verwachtte 12 kuikentje, maar nu mis ik alle meesjes, inclusief de ouderdiertjes. Mijn grootste tuinfeest tuingeluk en de educatieve mogelijkheden voor mijn kleinkinderen aan diggelen. 😤😤😤😤

    1. Guido Allegaert

      Sorry, het zetduveltje heeft mij parten gespeeld.

    2. t

      IK had twee dagen geleden ook nog erg drukke ouders die aan het voederen waren, doch sinds gisteren alles stil
      Vanmorgen even gekeken, alles is weg ook de mezen ouders
      Geen idee wat de jongen uit het nest heeft gehaald ( eekhoorn??) doch het is triest
      Beestjes hebben erg veel inspanning moeten doen om jong zover te krijgen en voor ze kunnen uitvliegen wordt alles om zeep geholpen
      Ik vraag mij tevens af waarom ouders niet in de buur blijven

  2. Guido Allegaert

    Ik heb nu voor het eerst gezien welke schade deze pesticiden aanrichten. Nog nooit eerder meegemaakt. Reeds 5 jaar actief voor het mezenbestand bezig. Ik maak mij ernstig zorgen. Heb mijn buxus weggedaan nadat ze opgevreten was door de buxusmot. Geweigerd te sproeien. Nu ook voor het eerst wilde bloemen gezaaid voor bijen en anderen insecten. Eigenlijk ook voor de kleinkinderen. Mijn volgende project is een egelhuis. Ik leer zo mijn kleinkinderen omgaan met het milieu, fauna en flora.

    1. Anne-Marie Van de Vloed

      U zal wel gelijk kunnen hebben… Hoewel wij geen nestjes in onze tuin hebben, wordt ze druk bezocht door o.a. kool- en pimpelmeesjes.
      Vanmorgen zag ik een jong volwassen koolmeesje op onze perzikenboom insectjes zoeken. Ik denk dat he een jong beestje is omdat de buikkleur nog vaalgeel is. Ik was heel blij want een nieuwe overbuur bespoot zijn haagstruikjes zodanig veel dat het zelfs op mijn adem pakte. Er stond een felle wind. Ook weet hij niks van planten want buxus staat er niet maar Japanse hulst. Ook mijn buurvrouw spuit jaarlijks hoewel ik haar op de nefaste gzvolgen wijs… Ik ben voorstander van het VOLLEDIG AFSCHAFFEN van verkoop van alle pesticiden voor de tuin en landbouw!

      1. maryann

        helemaal met u eens afschaffen al het gif , zowel kleinschalig , vd tuiniers als grootverbruik in de land- en tuinbouw , wij krijgen ook steeds meer gif op ons eten , bah bah bah !!

  3. Mieke Bettens

    Bij ons zitten er verschillende paartjes vlak bij onze deur. Enkelen hebben in gaten in de baksteen -onder een dak van een schuur -een nestje gemaakt. We zijn wat bezorgd omdat dit net het terras is waar we regelmatig zitten. Vorige week met het mooie weer zijn ze blijven aan-en uitvliegen…..Omdat er geverticuteerd was, was er voldoende mos te rapen:)
    We voederen ook in de winter en zetten water. Wellicht een interessante broedlokatie?
    Hopelijk komt er nog een volgende fase en schrikken we ze niet teveel af.

  4. jeff vaneerdewegh

    u schrijft: de mezen zijn nu aan het broeden. hier zijn de mezen al een tijdje uitgebroed en hebben al een week of meer jongen.

  5. dutillieux

    Het aantal mezen dat we dit jaar hadden was ongelofelijk groot.
    Tussen de brutale. merels hadden ze geen enkele angst.
    Nu zijn er als vaste gasten: merels, duiven, bonte spechten , Vlaamse gaaien, eksters, ;kraaien, winterkoninkjes… alleen de mussen zijn extreem zeldzaam .
    De sperwers vliegen ook regelmatig hoog boven ons.
    Onze tuin is “wild” zonder sproei en meststoffen.
    Bijen zijn onvindbaar, kleine hommels des te meer.

    1. D.Schipper

      In onze tuin zijn er ook minder mezen als voorheen. Heel vroeg in het seizoen 1x de buxus gespoten met kortwerkend gif. Na de alarmerende berichten daar meteen mee gestopt. Het gif wat ik gebruik wordt al jaren in de fruitteelt gebruikt en de mezensterfte lijkt gelijke tred te hebben met de intrede van de buxusmot/rups.
      Buxus is van nature giftig, ik weet niet of mijn theorie klopt maar wanneer hele kleine jonge mezen volgepropt worden met de rups van de buxusmot, die bestaat alleen maar uit buxussap, krijgt deze het natuurlijke gif binnen van de buxus. Zelf ben ik geen wetenschapper maar daar zou best even naar gekeken moeten worden. Buxus en taxus zijn dodelijk voor bv paarden.

  6. Kees Moeskops

    Is het niet zo dat de meeste vogels in de begintijd van het voeden dat doen met levend voedsel,insecten enz.
    Voor de vogels is het makkelijker om de zaden enz. van de voederplank te halen en gaan dus tegen hun instinkt in met het gevolg dat de jongen dood gaan.

    1. Anne-Marie Van de Vloed

      Dat zou ook kunnen. In een rondschrijven van Vogelbescherming, las ik dat iemand een nest dode meesjes had opengesneden om te trachten achterhalen waaraan ze zouden kunnen overleden zijn. Bleek dat hun maagjes vol met onverteerde stukjes pindanoten zaten. Ik zie dat ook in mijn tuin dat de meesjes en andere vogels zoeken achter het graan dat ik de winter door geef. Daarin zitten ook wat pinda’s. Ik veronderstel dat zelfs de kleine graantjes mog niet verteerbaar zijn voor de fragiele maagjes van jongen…

  7. Nuytten Luk

    Beste,

    Dat er uit een groot nest van 8 à 10 eieren bij elke broed een of twee jongen het niet overleven is daarom niet noodzakelijk te wijten aan pesticiden. Men mag dit niet veralgemenen.

  8. françois Vinck

    Beste , even dit ; normaal alle jaren koolmeesjes maar nu niets , wel na onderzoek van het nestkastje alleen veel uitwerpselen . Ik dacht in het begin dat er leven zat maar ik zag geen meesjes meer vliegen . nochtans hoorde ik en dit dikwijls , de ,,ouders ” roepen vanuit een boom naar het kastje !! Spijtige zaak , vriendelijke groeten , Vinck François

  9. Maaike Corteville

    Na enkele dagen activiteit en getsjilp, plots stilte… Toch wat afgewacht… Helaas, 5 dode meesjes gevonden 🙁 Wij sproeien nooit, dat de buxusmot doet wat hij wilt met ons struikje…. Hopelijk komt er nog een volgend nestje.

  10. […] van start gegaan is’, zegt Geert Gommers van Velt. ‘In zo’n broedsel kan er trouwens van alles mislopen. Toch zijn wij benieuwd naar de oorzaak: is er een link met de bestrijdingsmiddelen tegen de […]

  11. Ria Vertongen

    Sinds gisteren geen over en heen vliegen met voedsel aan mijn mezennestkastje. In de vooravond ben ik dan gaan kijken en lagen 3 jongen dood. 😥

  12. Ingrid cornelis

    Net als vele anderen hoop ik dat een grootschalig onderzoek duidelijkheid zal brengen over de doodsoorzaak van deze vogeltjes. Het onderzoek dat in Nederland werd gevoerd heeft wel aangetoond dat er bij de stadsvogeltjes verschillende pesticiden werden teruggevonden, waaronder DDT dat al vele jaren verboden is, en Fibronil dat gebruikt wordt tegen vlooien en teken bij huisdieren. De meeste teruggevonden pesticiden worden niet gebruikt voor de bestrijding van de buxusmot. De teruggevonden dosissen waren ook erg klein, in het geval van spinosad ( dat wel gebruikt wordt voor de bestrijding van de buxusmot) zelfs onder de rapporteringsdrempel. Op basis van dit onderzoek is het voorlopig niet mogelijk duidelijke conclusies te trekken omtrent het verband tussen de bestrijding van de buxusmot en de sterfte bij mezen.
    Voorlopig lijkt in onze tuin alles naar wens te gaan. Zowel de buxussen als de meesjes doen het uitstekend. Voor zover ik kan waarnemen foerageren de meesjes ook niet in de buxus. Onze kippen willen de buxusmotrupsen in elk geval niet opeten.
    Ook in 2009 was er sprake van massale sterfte van mezenjongen, in die tijd was er van de buxusmot in Belgie nog geen sprake. Maw alvorens de buxus in de ban wordt geslagen moet toch eerst worden aangetoond dat de oorzaak van de mezensterfte hier te zoeken is, en bijvoorbeeld niet in het bijvoederen van pindanoten , andere bestrijdingsmiddelen, of het koude weer van de afgelopen dagen.
    Ik wacht toch enigzins bang af wat het wetenschappelijk onderzoek zal uitwijzen. In afwachting daarvan zou ik toch willen aandringen op wat genuanceerdheid alvorens straffe uitspraken te doen.

  13. Julien Kenis

    Al meer dan 35 jaar heb ik meesjes in mijn nestkastjes gehad.
    Vorig jaar is een meesje begonnen maar is nooit meer terug gekomen.
    Dit jaar, weer hetzelfde, een meesje is begonnen, 2 cm mos, maar sinds enkele weken, niks meer.
    Ook geen eitjes, het meesje is er niet meer.
    En ja, vorig jaar had mijne buxus ook last van de mot. De plantjes heb ik verwijderd maar in mijn buurt wordt er gespoten op de buxus. Hier en daar is nog een mus maar vorig jaar waren er veel meer.
    Pesticide? Kan inderdaad best zijn, …erg. Paal – Beringen

  14. V M

    Vorig jaar nest van vijf bijna volwassen jongen dood in nest. Dit jaar begonnen met nest maken maar gestopt ,komt wel elke avond eentje slapen in kastje …

  15. Carlo De Pauw

    Elk jaar wordt er in het nestkastje met sukses gebroed door een koppel pimpelmezen of koolmezen. Ook dit jaar ligt het nest vol eitjes van koolmezen maar het ouderpaar komt niet meer langs . Gewoonlijk zijn er veel mezen in onze tuin maar op dit moment zie of hoor ik er geen meer. Wij gebruiken nooit sproeistoffen maar de buren hebben spijtig genoeg wel gesproeid tegen de buxusmot. Is er een verband? Helaas wel vrees ik.
    Ben bezig met alle buxus te verwijderen.Tuin in Overijse.

  16. Guido

    Sinds gisteren zie ik geen af en aan vliegen meer in ons nestkastje staartmezen.
    De jongen blijven maar roepen maar ik zie (voorlopig) geen ouders meer.
    Kunnen wij daar zelf iets voor ondernemen?

  17. José

    We hebben op 7 mei in het nestkastje in onze tuin gekeken omdat de grote activiteit van het koolmeespaartje niet meer te zien was sinds een á twee dagen.
    In het kastje zat een prachtig nestje met 7 levenloze jonkies.
    Ik heb ze in de vrieskist gedaan. Ik vraag me echter af of dat zin heeft daar ik in Twente in Nederland woon. Worden ze hier ook opgehaald?

    1. Katja Mannekens

      In Nederland verliep het onderzoek via de Vogelbescherming, maar die geeft nu zelf aan voldoende meesjes te hebben voor het onderzoek https://www.vogelbescherming.nl/actueel/bericht/mezensterfte-door-bestrijding-buxusmot-help-mee

  18. Monique Leemans

    Ik had een nest met 5 meesjes. Het constant aan en uit vliegen heeft 5 dagen geduurd. Plots geen activiteit meer en ben na 2 dagen gaan kijken en 5 meesjes waren gestorven.
    Het kastje hangt op een parking waar niet gespoten wordt. Het is wel een paar nachten rond het vriespunt geweest.

  19. Renée

    Sinds vrijdag zagen we ook bij ons dat er iets mis ging bij onze meesjes. Enkel papa mees kwam nog met eten en maakte heel veel lawaai. Buikgevoel zat juist, kijkje genomen toen er niemand in de buurt was en nog slecht 3 vogeltjes in leven van nestje van 7. Gisteren totaal geen activiteit meer van ouders. Nog 1 maal kijkje genomen en alle jongen zijn helaas gestorven 🙁 Vrij veel vogels in onze tuin, voederen ook bij in de winter en toen al aantal mezen koppeltjes gezien. Hebben 2 kastjes gehangen, eentje dus uitgekozen… Zo ontzettend jammer!

  20. Nicole

    Ik woon vlak tegen een natuurreservaat en heb al 15 jaar mezen die succesvol komen nesten. Hier staat nergens in de buurt buxus die met gif behandeld werd en toch liggen er nu 5 jonge koolmeesjes dood in hun nest.

  21. De Backer Ann

    Ik had een nestje van 8 eitjes. Er zijn zeker 6 of 7 meesjes uitgekomen. Na een 2 tal weken waren al enkele meesjes gestorven. Vorige week nog 3 die er goed uitzagen. Gisteren nog 2 en deze morgen is er weer eentje gestorven. Er was nog veel aanvoer van de ouders dus ze zijn zeker niet gestorven van de honger. Ik heb geen pesticiden gebruikt en voor zover ik weet mijn buren ook niet. Er is voldoende groen in mijn tuin zodat de ouders de bevoorrading hier meer als genoeg is. Benieuwd waar ze aan gestorven zijn. Zo jammer.

  22. Pascal Saliën

    Vanochtend 6 kleine meesjes dood aangetroffen in het nestkastje.
    Had al een dag of 4 niets meer gehoord.. vandaar dat ik ben gaan kijken…
    Zelf hebben we sinds vorig jaar geen Buxus meer… andere reden ?

  23. José Packbier

    Ons huis ‘koolmees’ is, meer dan 30 jaar geleden, door de vorige bewoners vernoemd naar de koolmeesjes die jaarlijks een nestje bouwden in de brievenbus. Jaren zijn ze niet meer teruggekomen, tot vorig jaar. Er waren 5 jonge koolmeesjes. De hele winter door bleven de meesjes rond ons huis. Ook dit voorjaar vonden de koolmeesjes de weg naar onze brievenbus, waarvan we de spleet inmiddels kleiner hadden gemaakt zodat er geen post meer in de brievenbus kon. We zijn net terug van een week vakantie en ik hoorde afgelopen vrijdag de koolmeesjes nog steeds piepen. Alles veilig dacht ik. (We maken de brievenbus nooit open om de koolmeesjes niet te storen in hun drukke activiteiten.) GIsteren hoorde ik de meesjes niet meer en ik dacht dat ze, ongemerkt voor ons, uit waren gevlogen. Maar ik rook ook een een soort van rottingsgeur. Bij het openmaken van de brievenbus ontdekte ik dat de 6 jonge meesjes dood waren. Doordat het zo’n enorme penetrante geur was heb ik ze niet in een zakje in de diepvries gestopt. Waarschijnlijk waren enkele meesjes al eerder dood. Ik heb het hele nestje begraven. 😢😢

  24. Danny

    Advies gevraagd: Verleden week veel activiteit aan het kastje, blijkbaar maar één meesje aan het voederen, de andere vrees ik dat het vergiftigd is geworden door de buxusrups. Nu merk ik dat het voederen zeer onregelmatig geworden is, ’s morgens heb ik een paar keer een mees zien, mijn vrouw heeft ’s middags activiteit gezien, deze avond heb ik onafgebroken gedurende 30 minuten naar het kastje gekeken en geen aanvoer van eten, geen mees gezien. Ik maak me zorgen en weet niet wat te doen. Kan het zijn dat een mees van een nest in de buurt deze kleintjes ook zal voederen? dank voor advies

  25. dany maenhout

    mezen dood 2 dagen nadat er naast ons gesproeid is op de distels. Kan dit de oorzaak zijn?

  26. Diane Lemaire

    Nadat ik in mei 3 dode jonge mezen had in een nestkastje, vond ik vandaag in een ander nest een volwassen koolmees dood, zonder jongen. Hopelijk de laatste want je voelt je er niet goed bij.

  27. Walter Leonard

    Getjirp uit het nestkastje dat ik met mn dochtertje heb gemaakt! Koolmeesjes vliegen af en aan.
    Ik hoop op een goede afloop.

  28. Ester Buzing

    Veel mezen in de winter op de voederplank gehad. Een nestkast met camera opgehangen en een koolmezenpaar heeft daar vanaf mei tot nu toe twee nestjes (8 en 6 jongen) in grootgebracht. De dag nadat de jongen van het eerste nest waren uitgevlogen lag er ‘s-ochtend’s alweer een nieuw ei. Via de camera heb ik ze alle eieren zien uitkomen en ze allemaal zien uitvliegen. Wij hebben een buxus vlakbij de nestkast in de tuin met de buxusmot maar hij is onbespoten. Het leek alsof de motten ook aan de jongen gevoerd werden. Ik zie de koolmezen nog elke dag, ze blijven als een grote familie bij elkaar. Ze zien er heel gezond uit.

    1. C A Verwijs

      Ook wij hadden pimpelmezen in de nestkast .Iedere ochtend hoorden wij getik tegen de houten wand .Tot we niets meer hoorden . Nu een maand laterkijk ik in de nestkast en ontdek een verlaten nest met 10 eitjes .Jammer .

  29. Veronique

    We hadden voor de eerste maal een nestje van 5 mezen. Al enkele dagen geen geluid meer gehoord en de ouders zijn niet te zien. Daarnet de nest geopend en ze zijn gestorven. Zou het ook van de warmte kunnen zijn? Onze nestkast staat niet zo beschut omdat de klimop nog niet helemaal dichtgegroeid is en met de hitte van de afgelopen dagen. Zelf hebben we geen buxussen. Aan de overkant van de straat is er een tweetal weken geleden wel een maisveld besproeid. We hadden ook vrij veel mussen in de tuin en die hebben we deze week ook, tot nu toe, niet meer gezien. Enkel de grote vogels zijn nog present. Dus het sproeien kan er ook mee te maken hebben, helaas.

Leave a Comment